Sağlık
Günlük Kalori İhtiyacı Hesaplama
Bazal metabolizma hızı (Mifflin-St Jeor) ve aktivite düzeyine göre günlük kalori ihtiyacı; kilo verme ve alma hedefleri.
Güncelleme:
Sonuç
Yazdıkça güncellenirGünlük kalori ihtiyacı (kiloyu korumak için)
2.046 kcal
- Bazal metabolizma hızı (BMH)
- 1.320 kcal
- Aktivite çarpanı (PAL)
- 1,55
- Kilo vermek (−500 kcal, ~0,5 kg/hafta)
- 1.546 kcal
- Yavaş kilo vermek (−250 kcal)
- 1.796 kcal
- Kilo almak (+250 kcal)
- 2.296 kcal
- Hızlı kilo almak (+500 kcal, ~0,5 kg/hafta)
- 2.546 kcal
Nasıl hesaplanır?
Günlük enerji ihtiyacı iki adımda bulunur. Önce bazal metabolizma hızı (BMH), yani vücudun dinlenirken harcadığı enerji, Mifflin-St Jeor denklemiyle hesaplanır; bu denklem sağlıklı yetişkinlerde ölçülen değere en yakın sonucu veren yaygın formüldür. Sonra BMH, FAO/WHO/UNU raporundaki fiziksel aktivite düzeyi (PAL) çarpanıyla çarpılır. Kilo vermek için bu ihtiyacın altında, almak için üstünde kalori alınır.
Örnek hesaplama
30 yaşında, 165 cm boyunda, 60 kg ağırlığında, az hareketli bir kadın:
- BMH: 10 × 60 + 6,25 × 165 − 5 × 30 − 161 = 1.320,25 kcal
- Günlük ihtiyaç: 1.320 × 1,55 = 2.046 kcal
- Kilo vermek için: 2.046 − 500 = 1.546 kcal (yaklaşık 0,45 kg/hafta)
Aktivite düzeyi ve hedef kalori tabloları
Aktivite düzeyine göre günlük ihtiyaç
| Aktivite düzeyi | Tanım | PAL | Günlük kcal |
|---|---|---|---|
| Aktivite düzeyi: Hareketsiz | TanımMasa başı iş, spor yok, az yürüyüş | PAL1,40 | Günlük kcal1.848 |
| Aktivite düzeyi: Az hareketli | TanımGünlük yürüyüşler veya haftada 1–3 gün hafif egzersiz | PAL1,55 | Günlük kcal2.046 |
| Aktivite düzeyi: Orta derecede aktif | TanımHaftada 3–5 gün egzersiz veya ayakta çalışılan iş | PAL1,70 | Günlük kcal2.244 |
| Aktivite düzeyi: Çok aktif | TanımHaftada 6–7 gün egzersiz veya bedensel iş | PAL1,85 | Günlük kcal2.442 |
| Aktivite düzeyi: Ağır aktif | TanımAğır bedensel iş ve antrenman; sporcular | PAL2,20 | Günlük kcal2.905 |
Hedefe göre kalori
| Günlük fark | Günlük kalori | Haftalık değişim |
|---|---|---|
| Günlük fark: −1.000 kcal | Günlük kalori1.046 kcal | Haftalık değişim−0,91 kg |
| Günlük fark: −500 kcal | Günlük kalori1.546 kcal | Haftalık değişim−0,45 kg |
| Günlük fark: −250 kcal | Günlük kalori1.796 kcal | Haftalık değişim−0,23 kg |
| Günlük fark: Koru | Günlük kalori2.046 kcal | Haftalık değişim— |
| Günlük fark: +250 kcal | Günlük kalori2.296 kcal | Haftalık değişim+0,23 kg |
| Günlük fark: +500 kcal | Günlük kalori2.546 kcal | Haftalık değişim+0,45 kg |
Sık sorulan sorular
Günlük kalori ihtiyacı nasıl hesaplanır?
Önce bazal metabolizma hızı (BMH) Mifflin-St Jeor denklemiyle bulunur: 10 × kilo + 6,25 × boy − 5 × yaş, erkekte + 5, kadında − 161. Sonra aktivite çarpanıyla (PAL) çarpılır. 30 yaşında, 165 cm, 60 kg az hareketli bir kadın için BMH 1.320 kcal, günlük ihtiyaç 2.046 kcal; 180 cm, 80 kg bir erkek için 1.780 ve 2.759 kcal.
Bazal metabolizma hızı nedir?
Vücudun tam dinlenme hâlinde, yalnızca nefes alma, dolaşım ve hücre yenilenmesi gibi yaşamsal işlevler için harcadığı enerjidir. Günlük harcamanın büyük kısmını oluşturur; yaş ilerledikçe ve kas kütlesi azaldıkça düşer.
Aktivite çarpanları nereden geliyor?
FAO/WHO/UNU'nun 2004 enerji gereksinimi raporundaki fiziksel aktivite düzeyi (PAL) aralıklarından: hareketsiz veya hafif yaşam 1,40–1,69; aktif 1,70–1,99; çok aktif 2,00–2,40. Araç bu aralıkları beş basamağa böler. Günlük ihtiyaç aktiviteye göre %40 ile %120 arasında BMH'nin üzerine çıkar.
Kilo vermek için kaç kalori almalıyım?
Günlük ihtiyacın 500 kcal altı kabaca haftada yarım kilo kayba karşılık gelir (yaklaşık 7.700 kcal ≈ 1 kg yağ kuralı; Hall 2008). Örnekteki kadın için 1.546 kcal. Kayıp zamanla yavaşlar; bazal metabolizmanın altına inmek önerilmez.
Bu hesap ne kadar doğru?
Mifflin-St Jeor denklemi sağlıklı yetişkinlerde ortalama %10 sapmayla ölçülen değere yaklaşır; kas kütlesi, hormonlar ve genetik kişiden kişiye fark yaratır. 18 yaş altı, gebeler ve emzirenler, sporcular ve ciddi obezite için ayrı yöntemler kullanılır.
Kalori ile kilokalori aynı şey mi?
Günlük dilde "kalori" denen birim aslında kilokaloridir (kcal, 1.000 kalori). Gıda etiketlerinde kcal ve kilojoule (kJ) birlikte yazılır; 1 kcal = 4,184 kJ.
Kaynaklar
- Mifflin MD, St Jeor ST ve ark. A new predictive equation for resting energy expenditure in healthy individuals. Am J Clin Nutr 1990;51(2):241-247 (bazal metabolizma denklemi)
- FAO/WHO/UNU — Human energy requirements, Report of a Joint Expert Consultation (Rome 2004), bölüm 5, tablo 5.3: yetişkin fiziksel aktivite düzeyi (PAL) sınıfları
- Hall KD. What is the required energy deficit per unit weight loss? Int J Obes 2008;32(3):573-576 (kilogram başına yaklaşık 7.700 kcal kuralı ve sınırları)
Sağlıklı yetişkinler için istatistiksel bir tahmindir; tıbbi tavsiye değildir. 18 yaş altı, gebelik, emzirme, hastalık, ilaç kullanımı ve ciddi obezitede ayrı değerlendirme gerekir. Sonuçlar bilgi amaçlıdır.